Badania dodatkowe w czasie ciąży
Test na toksoplazmozę - zalecany jest wszystkim
kobietom, a zwłaszcza kobietom, które miały wcześniej do czynienia ze
zwierzętami domowymi bądź gospodarskimi. Jeśli w badaniu krwi zostaną
wykryte przeciwciała dla toksoplazmozy konieczne będzie leczenie
odpowiednimi antybiotykami.
Test na niedokrwistość sierpowatą i talasemię
- zaleca się kobietom w ciąży, a także przyszłym ojcom, których
przodkowie pochodzili z rejonów, gdzie niedokrwistość sierpowata i
talasemia są bardzo rozpowszechnione (m.in. Afryka i Ameryka Środkowa
Azja). Stwierdzenie którejś z chorób bądź ich nosicielstwa u jednego z
rodziców wiąże się z ryzykiem odziedziczenia jej przez dziecko.
Test HIV - o przeprowadzenie takiego badania może
poprosić każda kobieta, która czuje się w jakikolwiek sposób zagrożona
AIDS.
Uwaga!
Wykrycie wirusa HIV u matki nie oznacza, że dziecko będzie także
zainfekowane.
Badania ultrasonograficzne
Autorzy podręczników podają, że najkorzystniejsze z punktu widzenia
skutecznej diagnostyki i stosunkowo niskich kosztów jest wykonanie trzech
badań ultrasonograficznych w fizjologicznie przebiegającej ciąży.
Pierwsze badanie wykonywane w 11-14 tygodniu ciąży mówi o liczbie płodów,
jeśli ciąża jest mnoga - o jej rodzaju, obecności dużych wad typu
bezczaszkowia, rozszczepu kręgosłupa, wytrzewieniu i tym podobnych. W tym
czasie najczęściej trudno jest jeszcze dokładnie ocenić narządy wewnętrzne,
natomiast jest to jedyny okres ciąży, kiedy można zmierzyć przejaśnienie
karkowe. Z tego względu, że po 14 tygodniu ocena przejaśnienia karkowego
staje się bezwartościowa, pierwsze badanie ultrasonograficzne powinno być
wykonane przed jego ukończeniem.
Drugie badanie ultrasonograficzne zalecane jest w 20-22 tygodniu ciąży. Do
tego momentu wszystkie narządy wewnętrzne płodu stają się widoczne i możliwe
do oceny w badaniu ultrasonograficznym. Można już rozpoznać w zasadzie
wszystkie malformacje płodu mające istotne znaczenie dla dalszego postępowania
położniczego. W razie podejrzenia aberracji chromosomowej w związku z
nieprawidłowościami budowy lub hipotrofią płodu można pacjentce
zaproponować diagnostykę cytogenetyczną płodu.
Kolejne badanie wykonywane jest w około 32-34 tygodniu ciąży. Uwagę
badającego skupia przede wszystkim wielkość płodu, jego położenie, ilość
płynu owodniowego oraz wygląd łożyska i naczyń pępowinowych.
Większość wad płodu możliwych do rozpoznania tą metodą widoczna
powinna być w badaniu wykonywanym około 20 tygodnia ciąży. Zwraca się
jednak uwagę na takie sytuacje, gdzie w wyniku na przykład infekcji
wirusowej może dochodzić do rozwoju wodogłowia lub małogłowia,
wodonercza oraz innych nieprawidłowości w narządach, które w poprzednim
badaniu nie wykazały odchyleń od normy. taki schemat przesiewowych badań
ultrasonograficznych, który zalecanych jest obecnie w Polsce i zagranicą,
pozwala rozpoznać stosunkowo duża ilość nieprawidłowości rozwoju płodu
w odpowiednio wczesnej ciąży.
Badania inwazyjne
Jest to grupa specjalnych badań, do których konieczne jest pobranie próbek
z wnętrza jamy macicy. Badanie to wykonuje się za pomocą specjalnej
cienkiej igły, wkłuwanej przez skórę. Wszystkie badania są wykonywane
pod kontrolą wzroku lekarza , który obserwuje wnętrze jamy macicy dzięki
obrazowi USG.
Najczęstsze badania tego typu to biopsja kosmówki i
amniopunkcja.
Lekarz zleca takie badania dla potwierdzenia, bądź wykluczenia wad
rozwojowych i chorób płodu. - czyli tylko wtedy gdy jest to konieczne.
Biopsja kosmówki.
Jest to zabieg pobrania próbki tkanki otaczającej jajo płodowe, z której
następnie wykształca się łożysko. Zaletą tego badania jest to, że można
je przeprowadzić we wczesnej ciąży, już w 10 tygodniu , a nie - tak jak
w przypadku amniopunkcji - po 12 tygodniu. Próbki kosmówki wysyłane są
do analizy w laboratorium, po czym w podobny sposób jak przy amniopunkcji
przeprowadza się badania. Wyniki dostępne są w ciągu dwóch tygodni.
Amniopunkcja.
To pobranie z jamy macicy płynu owodniowego, w którym zanurzony jest
rozwijający się płód. Badanie to może być wykonane między 13 a 20
tygodniem ciąży. Cały zabieg, czyli wprowadzenie igły i pobranie do
strzykawki ok. 20 mililitrów płynu, trwa ok. 5 minut. Wydzielone z
pobranego płynu komórki hoduje się w laboratorium, po to aby wydzielić z
nich chromosomy, czyli nośniki informacji przekazywanych przez oboje rodziców
swojemu dziecku. Wykonanie przez badającego tzw. "mapy
chromosomalnej" pozwala na ocenę ich prawidłowej budowy i ilości.
Znalezione w tym obrazie nieprawidłowości pozwala na wykluczenie lub
potwierdzenie wad u rozwijającego się płodu. Wyniki dostępne są w ciągu
trzech tygodni.
|
